• Προγράμματα

Τα τελευταία χρόνια, με χρήματα που εξασφαλίστηκαν από ευρωπαϊκά κονδύλια, υλοποιήθηκαν αναπτυξιακές παρεμβάσεις, όπως δράσεις ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας ευπαθών κοινωνικών ομάδων, εκπαιδευτικά προγράμματα για τους «μουσουλμανόπαιδες» ή τους «τσιγγανόπαιδες»,και πλήθος άλλα.

Οι περισσότερες δράσεις είχαν καταρχήν θετικά αποτελέσματα, χωρίς όμως να υπολογιστούν οι συνέπειες από την «προσωρινή» ή την ολοκληρωτική διακοπή τους.

Σε πολλές περιπτώσεις, οι ωφελούμενοι ήταν αριθμητικά πολύ λίγοι σε σχέση με το συνολικό πληθυσμό της ομάδας στόχου, οι αιτούντες και αναμένοντες πολλοί περισσότεροι, ενώ υπήρχε πρόβλημα έλλειψης κεντρικού συντονισμού των προγραμμάτων, με αποτέλεσμα, σε συγκεκριμένους τομείς, όπως λ.χ. στην εκπαίδευση, να υλοποιούνται δύο και τρία προγράμματα ταυτόχρονα, με παρόμοιο αντικείμενο και με τους ίδιους ανθρώπους, εργαζόμενους ή αποδέκτες των δράσεων.

Ακόμα και στις περιπτώσεις των «πετυχημένων» παρεμβάσεων που επιλέχθηκαν να περιγραφούν, κοινό χαρακτηριστικό ήταν η ασυνέχεια και η απότομη διακοπή τους. Οι γνώσεις που αποκομίσθηκαν, οι πληροφορίες που συλλέχθηκαν για τον τρόπο ζωής των Δροσεριτών, το εργατικό δυναμικό που εκπαιδεύτηκε να αντιμετωπίζει με επιμονή και αγάπη τις ιδιαιτερότητες των Δροσεριτών, μα και το ίδιο το έργο που επιτελέσθηκε, οι ατελείωτες ώρες μαθημάτων, συμβουλευτικής, ουσιαστικής επικοινωνίας με τους κατοίκους, όλα μαζί και το καθένα ξεχωριστά, είναι χαμένες προοπτικές για ένα καλύτερο μέλλον στο Δροσερό.

Με αυτή τη διαπίστωση, ως αφορμή, όπως ειπώθηκε και στην εισαγωγή μας, με τη συγγραφή αυτής της μελέτης-έρευνας-διήγησης, θέλαμε να αποτυπώσουμε τις εμπειρίες και τις πληροφορίες που αποκομίσαμε κατά την περίοδο της εργασίας μας στο Δροσερό, επιδιώκοντας να «διασώσουμε» μέρος τη γνώσης που αποκτήθηκε από πολλούς ανθρώπους με τους οποίους συνεργαστήκαμε, αποσκοπώντας έστω και με αυτόν τον τρόπο σε μία συνέχεια.

Αναφερθήκαμε ήδη στα δημοφιλή διλήμματα κάθε «τσιγγανολογικής» συζήτησης. Είναι οι Τσιγγάνοι που φταίνε για τη φτώχεια τους και τη δύσκολή ζωή τους ή είναι οι συνθήκες που δεν τους επιτρέπουν να τη βελτιώσουν; Είναι λύση η κοινωνική ένταξη; Πώς ερμηνεύεται; Ως ενσωμάτωση ή ως αφομοίωση;

Εμείς αποφασίσαμε πως τα σημαντικά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν πρώτα είναι άλλα. Υπάρχει νερό σε όλα τα σπίτια του Δροσερού; Tι δουλειές κάνουν οι Δροσερίτες; Γιατί τα παιδιά δεν πηγαίνουν στο σχολείο; Γιατί οι άνδρες συχνά μαλώνουν στις δημόσιες υπηρεσίες; Στις απαντήσεις που δόθηκαν αποφύγαμε τη «δικαιολογία» του ρατσισμού, όχι γιατί δεν υφίσταται, αλλά γιατί βλέπουμε στους Δροσερίτες αυτά που μας ενώνουν και όχι όσα μας χωρίζουν.

Πιστεύουμε πως βασική αρχή μιας ευνομούμενης πολιτείας που έχει ως στόχο την κοινωνική δικαιοσύνη, το σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου είναι να εξασφαλίζει ευνοϊκές συνθήκες διαβίωσης σε όλους τους πολίτες της, επιτρέποντάς τους να επιλέγουν τον τρόπο ζωής που επιθυμούν.

Στην Ελλάδα, σε θεωρητικό επίπεδο, υπό μορφή θεσμικών αξιών, οι αρχές αυτές προστατεύονται από το Σύνταγμα. Δεκάδες νόμοι έχουν ψηφιστεί για να διαφυλάσσονται οι πολίτες από τη βία, τις κοινωνικές διακρίσεις, την έλλειψη εκπαίδευσης ακόμα και τη φτώχεια, όμως οι υπάρχουσες δομές για την εξυπηρέτηση και προστασία των πολιτών υπολειτουργούν ή δεν αξιοποιούνται σε βάθος. Τα παιδιά του Δροσερού, εδώ και δεκαετίες, δεν πηγαίνουν στο σχολείο, μένουν αμόρφωτα, περιθωριοποιημένα, με λιγότερες ευ-
καιρίες για επαγγελματική αποκατάσταση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, ευκολότερη ζωή.

Η κακή λειτουργία του κρατικού μηχανισμού στην εφαρμογή των νόμων, η έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών και η αναξιοκρατία στα κέντρα των αποφάσεων στην περίπτωση των Τσιγγάνων επιμελώς συγκαλύπτονται από το μύθο της ανυπακοής τους, της υποτιθέμενης μποέμικης ζωής τους.

Όποιες, όσες και αν είναι όμως οι ευθύνες τους, το κράτος εξορισμού σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα, σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών, οφείλει αδιάκοπα να προάγει και να εξασφαλίζει μια κοινωνική, οικονομική, πολιτική διαδικασία ανάπτυξης, όπου οι Τσιγγάνοι/Δροσερίτες θα μπορούν να ζουν ως ισότιμοι πολίτες και θα επιλέγουν με ουσιαστική ελευθερία τον τρόπο ζωής τους.

ΕΤΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

2007

EOMMEX “ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΡΟΜ”